Dieta ketogeniczna

Co je┼Ť─ç w diecie ketogenicznej

Fundamentem proces├│w ┼╝yciowych ka┼╝dego organizmu jest energia wytwarzana w r├│┼╝nych przemianach metabolicznych, tlenowych i beztlenowych zachodz─ůcych w cytoplazmie i mitochondriach kom├│rki. W normalnych warunkach ┼║r├│d┼éem energii jest g┼é├│wnie glukoza, pochodz─ůca z glikogenu w─ůtrobowego oraz mi─Ö┼Ťniowego, kt├│rych zapasy s─ů odtwarzane z w─Öglowodan├│w dostarczonych z diet─ů, a tak┼╝e syntezowana de novo w procesie glukoneogenezy w w─ůtrobie. Poziom w─Öglowodan├│w w diecie powinien pokrywa─ç 45-65% dziennego zapotrzebowania na energi─Ö u doros┼éej, zdrowej osoby. Dzienna ich poda┼╝ nie powinna by─ç ni┼╝sza ni┼╝ 130g. Pozosta┼ée makrosk┼éadniki powinny kszta┼étowa─ç si─Ö w nast─Öpuj─ůcy spos├│b: bia┼éko 10-20% dziennego zapotrzebowania na energi─Ö, a t┼éuszcze 20-35%.

W przypadku niedostatecznego dostarczania w─Öglowodan├│w organizm ma zdolno┼Ť─ç pozyskiwania energii z t┼éuszczy, a dok┼éadnie ze spalania kwas├│w t┼éuszczowych oraz ze spalania  cia┼é ketonowych, kt├│re powstaj─ů w procesie lipolizy w w─ůtrobie. 

Organizm czerpie energi─Ö ze spalania wolnych kwas├│w t┼éuszczowych i cia┼é ketonowych, kt├│re powstaj─ů w procesie lipolizy w w─ůtrobie w momencie, kiedy jest dostarczane poni┼╝ej 130g w─Öglowodan├│w na dob─Ö. W tym czasie zachodz─ů zmiany w szlakach metabolicznych, a okres przystosowania si─Ö organizmu do zmian nazywa si─Ö keto-adaptacj─ů. W pierwszych dniach keto-adaptacji organizm korzysta z materia┼éu zapasowego jakim jest glikogen zmagazynowany w w─ůtrobie i mi─Ö┼Ťniach. Wraz z kurczeniem si─Ö zapas├│w glikogenu maleje tak┼╝e zawarto┼Ť─ç magazynowanej wody w tkankach (1 gram glikogenu jest w stanie zaabsorbowa─ç ok. 4g wody), co mo┼╝e prowadzi─ç do tymczasowego os┼éabienia organizmu i zmniejszenia wydolno┼Ťci fizycznej.

W tym czasie bardzo wa┼╝ne jest odpowiednie nawodnienie organizmu oraz uzupe┼énienie minera┼é├│w takich jak: s├│d, potas, magnez.    

        

 W przypadku malej─ůcej ilo┼Ťci spo┼╝ywanych w─Öglowodan├│w, organizm wytwarza glukoz─Ö, kt├│rej poziom we krwi powinien by─ç ca┼éy czas optymalny, w procesach glukoneogenezy z glicerolu (powsta┼éego z hydrolizy tr├│jgliceryd├│w), lub z aminokwas├│w glukogennych pochodz─ůcych z w┼éasnych tkanek albo ze spo┼╝ytego bia┼éka. W miar─Ö jak keto-adaptacja powi─Öksza si─Ö to proces glukoneogenezy ulega zmniejszeniu, a organizm czerpie energi─Ö z cia┼é ketonowych w ponad 90%.

Poziom cia┼é ketonowych we krwi przy zwyk┼éej diecie w─Öglowodanowej wynosi od 0,0-0,4 mmol/l, natomiast przy diecie ketonowej od 0,5-7 mmol/l. Zmiany jakie zachodz─ů w organizmie s─ů niezb─Ödne do przej┼Ťcia w stan pe┼énej ketozy, w kt├│rym nast─Öpuje zwi─Ökszona produkcja cia┼é ketonowych: aceton, kwas acetooctowy oraz kwas beta-hydroksymas┼éowy.  

W zwi─ůzku z ma┼é─ů ilo┼Ťci─ů glukozy proces glikolizy zostaje zminimalizowany, a nast─Öpuje zwi─Ökszenie beta-oksydacji zachodz─ůcy w mitochondriach kom├│rki. Okres keto-adaptacji mo┼╝e trwa─ç od kilku tygodni do kilku miesi─Öcy. Zale┼╝y to jakie szlaki metaboliczne zosta┼éy mocno zakorzenione w organizmie oraz od uwarunkowa┼ä fizjologicznych. Ilo┼Ť─ç zmiennych takich jak: wiek, p┼ée─ç, stan zdrowia danej osoby, aktywno┼Ť─ç fizyczna, wra┼╝liwo┼Ť─ç na insulin─Ö wp┼éywa na proces adaptacji organizmu do stanu ketozy. W diecie ketogenicznej dzienne zapotrzebowanie na energi─Ö powinno pochodzi─ç w 75-85% z t┼éuszczy, z bia┼éka w 10-20%, a poda┼╝ w─Öglowodan├│w powinna by─ç na poziomie 50g.

Mo┼╝na spotka─ç si─Ö z nieprawid┼éowym por├│wnaniem diety ketogenicznej z kwasic─ů ketonow─ů. W kwasicy ketonowej obserwuje si─Ö bardzo wysoki poziom cia┼é ketonowych we krwi (15-25mmol/l), poziom glukozy pozostaje wysoki, wzrasta r├│wnie┼╝ kwasowo┼Ť─ç krwi. Jest to zjawisko niekontrolowane wyst─Öpuj─ůce przy wysokim poziomie glukozy i niskim poziomie insuliny we krwi (jak w przypadku nieleczonej cukrzycy typu 1), albo przy wysokim poziomie glukozy i wysokim poziomie insuliny, ale z towarzysz─ůc─ů oporno┼Ťci─ů tkanek na dzia┼éanie insuliny (jak w przypadku insulinooporno┼Ťci i cukrzycy typu 2).

Kwasica ketonowa nie wyst─Öpuje u zdrowych os├│b stosuj─ůcych diet─Ö ketogeniczn─ů.

#dietaketogeniczna #ketoza #keto #adaptacja #keto #flu #ciała #ketogeniczne #kwasica #ketonowa

Scroll to Top