Dieta ketogeniczna a ciała ketonowe?

Przez ca┼ée ┼╝ycie uwa┼╝ano, ┼╝e g┼é├│wnym ┼║r├│d┼éem energii dla organizmu ludzkiego s─ů w─Öglowodany lub glukoza. Istnieje alternatywne paliwo, kt├│re organizm wykorzystuje na produkcj─Ö energii, s─ů nimi ketony.

Co to s─ů cia┼éa ketonowe?

Cia┼éa ketonowe s─ů wytwarzane w procesie metabolizmu t┼éuszczy w w─ůtrobie, czyli rozk┼éadu t┼éuszczy. Kom├│rki mog─ů u┼╝ywa─ç cia┼é ketonowych jako paliwa do zasilania ┼╝yciowych funkcji.

Mamy 3 rodzaje ciał ketonowych:

  • Acetooctan (AcAc)
  • Beta-hydroksyma┼Ťlan (BHB)
  • Aceton

Ketoza, to stan organizmu, kt├│ry nie pojawia si─Ö z dnia na dzie┼ä i zale┼╝y od wielu czynnik├│w. W celu przebudowania organizmu do efektywnego korzystania z cia┼é ketonowych zamiast z w─Öglowodan├│w organizm musi przej┼Ť─ç przez proces ketoadaptacji. Najcz─Ö┼Ťciej m├│wi si─Ö o 30 dniach przyzwyczajania organizmu do zmian. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e zako┼äczony proces adaptacji nie gwarantuje bycia w ketozie. Zmiany w szlakach metabolicznych organizmu mog─ů by─ç widoczne dopiero po kilku miesi─ůcach stosowania prawid┼éowej diety ketogenicznej.

Okres ketoadaptacji zwi─ůzany jest z zwi─Ökszonym wydalaniem wody z organizmu, poniewa┼╝:

  • Glikogen jest wielocukrem, kt├│ry posiada zdolno┼Ť─ç wi─ůzania wody; 1g glikogenu wi─ů┼╝e 3-4g wody
  • Zmniejszenie poziomu glukozy we krwi wi─ů┼╝e si─Ö z obni┼╝eniem poziomu insuliny we krwi, w konsekwencji nerki nie zatrzymuj─ů sodu i jest wi─Öksze wydalanie wody z organizmu.

Podczas procesu ketoadaptacji nast─Öpuje os┼éabienie organizmu, jest to zwi─ůzane z odwodnieniem i obni┼╝eniem poziomu elektrolit├│w oraz minera┼é├│w. Bardzo wa┼╝na jest suplementacja oraz odpowiednie nawodnienie przed procesem adaptacji.

Bardzo dobrym rozwi─ůzaniem jest wypicie kilku kubk├│w dziennie roso┼éu d┼éugo gotowanego na ko┼Ťciach z sol─ů k┼éodawsk─ů. Poprawia samopoczucie i wspiera diet─Ö ketogeniczn─ů.

Ciała ketonowe jak je mierzyć?

Możemy wyróżnić 3 metody pomiaru ciał ketonowych:

  • Badanie moczu
  • Badanie krwi
  • Badanie oddechu

Badanie zawarto┼Ťci keton├│w w moczu polega na zakupie pask├│w, kt├│re zawieraj nitroprusydek sodu. Je┼╝eli w moczu s─ů obecne cia┼éa ketonowe to zmienia si─Ö kolor paska.

W ten spos├│b mierzymy ilo┼Ť─ç wydalonych cia┼é ketonowych, kt├│rych organizm nie wykorzysta┼é. Wynikiem korzystnym b─Ödzie niski poziom keton├│w w moczu.

W zwi─ůzku z tym wysoki poziom cia┼é ketonowych w moczu ┼Ťwiadczy o tym, ┼╝e organizm nie wykorzystuje cia┼é ketonowych. Ketoadaptacja przebiega nieprawid┼éowo.

Badanie poziomu cia┼é ketonowych we krwi. Jest to najbardziej skuteczny, wiarygodny i bezpo┼Ťredni pomiar. Mierzony jest poziom BHB ( beta – hydroksyma┼Ťlan ) we krwi.

Poziom BHB we krwi 0,3-0,5 mmol/l podczas keto adaptacji jest informacj─ů ┼╝e rozpocz─ů┼é si─Ö proces ketogenezy.

Je┼╝eli poziom cia┼é ketonowych z krwi wynosi 1mmol/l to ┼Ťwiadczy to ┼╝e w 50% nasza energia w m├│zgu pochodzi z cia┼éa ketonowych. Poziom ci┼é─ů ketonowych badanych w krwi zale┼╝y od:

  • Pory dnia
  • Ilo┼Ťci zjedzonego t┼éuszczu
  • Aktywno┼Ťci fizycznej
  • Od poziomu glukozy i insuliny we krwi.

Poziom cia┼é ketonowych warto bada─ç rano na czczo 12h po ostatnim posi┼éku, w├│wczas jest wiarygodny wynik. Mo┼╝na te┼╝ zbada─ç 2-3 godziny po posi┼éku. Poziom keton├│w mo┼╝e si─Ö znacz─ůco r├│┼╝ni─ç.

Do mierzenia poziomu cia┼é ketonowych u┼╝ywamy glukometra z mo┼╝liwo┼Ťci─ů mierzenia poziomu glukozy i cia┼éa ketonowych. S┼éu┼╝─ů do tego specjalne paski, osobno do pomiaru poziomu glukozy i inne do pomiaru cia┼é ketonowych.

Bardzo ważne jest aby nie stosować do pomiaru PASKÓW PRZETERMINOWANYCH.

Najpierw dokonać pomiaru glukozy, a następnie pomiar ciał ketonowych.

Dokonuj─ůc pomiaru jednocze┼Ťnie ( glukozy i cia┼é ketonowych ) nale┼╝y pobra─ç pr├│bki krwi z dw├│ch r├│┼╝nych palc├│w

Badanie poziomu keton├│w w wydychanym powietrzu polega na pomiarze acetonu.

BHB i acetooctan przekszta┼écaj─ů si─Ö w aceton, kt├│ry jest wydalany z organizmu drog─ů oddechow─ů. Do tego pomiaru jest potrzebne urz─ůdzenie, kt├│re jest kosztowne. Je┼╝eli organizm wydala du┼╝─ů ilo┼Ť─ç cia┼é ketonowych to ┼Ťwiadczy o ma┼éym wykorzystaniu ich na energi─Ö przez organizm. Jest to zale┼╝ne od wielu czynnik├│w wcze┼Ťniej wymienionych.

Wed┼éug bada┼ä pokazuj─ůcych, ┼╝e w ketozie wywo┼éanej diet─ů poziom keton├│w w krwi nie wzrasta powy┼╝ej 7mmol/l, cz─Östo utrzymuje si─Ö poni┼╝ej tego poziomu.

Dieta ketogeniczna, to dieta, w kt├│rej poda┼╝ ┼║r├│de┼é glukozy takich jak: w─Öglowodany nieb┼éonnikowe oraz aminokwasy glukogenne, jest wystarczaj─ůco niska, w ten spos├│b zmuszaj─ůc organizm traktowania t┼éuszczu jako g┼é├│wnego ┼║r├│d┼éa energii i zwi─Ökszenia cia┼é ketonowych.

Sprawd┼╝ te┼╝:
1. Dieta ketogeniczna a jelito dra┼╝liwe
2. Dieta ketogeniczna a ciała ketonowe
3. Spalanie tłuszczu na diecie keto
4. Epilepsja a dieta ketogeniczna
5. Pozostałe wpisy

┼╣r├│d┼éa ÔÇŁ Ketogeniczna BibliaÔÇŁ dr Jacob Wilson; dr Ryan Lowery

Scroll to Top